Een gebruiksvriendelijke website geeft vlot toegang tot allerlei vormen van informatie. Het doel: bezoekers iets leren over je bedrijf of organisatie, ze overtuigen om een product te kopen of ze toegang geven tot bepaalde documenten. Een begrijpbare websitestructuur en een goede navigatie zijn daarvoor belangrijk.

Maar bij heel wat websites werken die elementen onvoldoende samen. Daardoor is het niet duidelijk welke informatie je er precies kan terugvinden. En die slechte user experience zorgt voor frustratie bij de bezoeker.

Structuur en navigatie: de steunpilaren van website usability

Een gebruiksvriendelijke website leidt de bezoeker zo vlug mogelijk naar zijn of haar doel. In zijn artikel “Navigation is more important than search” gaf Gerry McGovern al aan dat bezoekers daarvoor voornamelijk rekenen op de navigatie. Nog belangrijker: hoe scanbaarder en duidelijker de structuur en navigatie van een website, hoe meer bezoekers die zullen gebruiken.

Een goede sitestructuur en navigatie stuwt bezoekers als het ware door de website heen. Die vlotte user flow betekent niet alleen tevredenheid over het gebruik van je website. Hij verhoogt ook het aantal succesvolle klikken of interacties.

Uit een recent onderzoek van Jakob Nielsen van de Nielsen Norman Group blijkt bijvoorbeeld dat een slechte indeling van een website veruit de grootste oorzaak is van ‘task failure’. In 60% van de gevallen waarbij gebruikers taken op een website niet vervolledigen, is dat te wijten aan een slechte vindbaarheid van de nodige informatie. En dat betekent verloren conversies.

Hoe weet je of je website correct is opgebouwd?

Vindbaarheid of het vlot ontdekken van informatie start met een indeling die voldoet aan de verwachtingen van je bezoekers.

Vergelijk het met een bezoek aan een supermarkt, waarbij je – ook al ben je er nog nooit geweest – vrij vlot richting de producten loopt die je nodig hebt. Die vlotte ‘navigatie’ berust volledig op het mentale model dat je vanuit je eerdere winkelervaring in supermarkten hebt opgebouwd. Logisch ingedeelde secties en een strakke labeling volgen die verwachtingen.

gebruiksvriendelijke-website-navigatie

Die ervaring proberen we ook te creëren bij websites. Bij een webproject gaan managers of personeelsleden daar vaak eerst zelf mee aan de slag. Dat buikgevoel blijkt in vele gevallen een slechte raadgever. Het leidt vaak tot kopieën van de concurrentie, een wildgroei aan niveaus, een rammelende navigatie en irrelevante labeling voor de gebruiker.

Om snel een inschatting te maken of jouw website goed in elkaar zit, kan je een eenvoudige ‘navigation stress test’ doen. Op basis van een aantal korte vragen, kan je snel oordelen of je website in de problemen zit.

Ga als volgt te werk

  1. Kies willekeurig een – dieperliggende – pagina uit op je website;
  2. Neem een screenshot van de volledige pagina en sla op (zonder zichtbare URL);
  3. Bekijk de afbeelding en doe alsof je de pagina voor de eerste maal bezoekt;
  4. Kijk of je vlot kan antwoorden op de volgende vragen:
    1. Waar gaat deze pagina over?
    2. Waar gaat de website over?
    3. Wat zijn de belangrijkste secties op deze website?
    4. In welke sectie zit deze pagina?
    5. Wat vind je precies één niveau hoger?
    6. Hoe geraak je naar de homepagina?
    7. Hoe geraak je naar de ‘top’ van de huidige sectie?
    8. Hoe geraak je tot deze pagina vanaf de homepagina?

Vergeet niet dat je de pagina zogezegd voor de eerste maal te zien krijgt. Steun dus niet op je parate kennis van de structuur. Je kan dezelfde oefening ook voorleggen aan anderen in je team, of zelfs mensen die niet meteen bij het project betrokken zijn. Hoe meer diversiteit in testpersonen, hoe meer inzichten je zal verzamelen voor een gebruiksvriendelijke optimalisatie.

Reken op een informatie-architect én gebruikersonderzoek

Zijn de vragen uit bovenstaande test moeilijk te beantwoorden? Of merk je hier en daar toch wat problemen? Dan zullen je gebruikers diezelfde problemen ondervinden bij het browsen doorheen de content. En ze zullen minder converteren.

Om website usability én contentstrategie te bewaken, zet je bij webprojecten daarom best een informatie-architect in. Hij of zij probeert op basis van ervaring en onderzoek in te schatten hoe het mentale model van klanten en bijna-klanten in elkaar zit. Zo weten we zeker of de website voldoet aan de verwachtingen van je doelgroep. Een informatie-architect stelt daartoe de juiste vragen. Met de juiste antwoorden en een aantal best practices en conventies komen we zo al een heel eind.

website-structuur-navigatie

Nog liever zetten we ook gebruikersonderzoek in. Met een goed gebruikersonderzoek breng je het gedrag van de bezoekers in kaart. Je leert van je doelgroep hoe je jouw website intuïtief en dus gebruiksvriendelijk kan inrichten. Een aantal beproefde methodes zorgen ervoor dat je gefundeerde beslissingen neemt en valkuilen vermijdt.

Niet iedereen heeft uiteraard het budget om een grootschalig onderzoek naar gebruikersgedrag op poten te zetten. Wees gerust, het hoeft niet grootschalig te zijn. De gehanteerde methodes zijn vrij gemakkelijk – en online – op te zetten. Mits een doordachte aanpak haal je daaruit alle nodige informatie.

Gebruikersonderzoek voor een optimale ruggengraat

In essentie willen we met dit type gebruikersonderzoek ontdekken hoe we vlotte paden uitbouwen voor gebruikers. Deze methodes onderzoeken hoe we een logische samenhang van informatie creëren, hoe we met de navigatie pagina’s vindbaar maken en welke navigatietermen het best werken.

Card sorting

Card sorting is een gevestigde waarde in het onderzoeksarsenaal van een informatie-architect. Het dient vooral om te ontdekken hoe mensen informatie begrijpen en categoriseren.

In essentie maak je een set kaarten die elk een concept, pagina of product vertegenwoordigen. Je vraagt daarbij aan de deelnemers om de kaarten in te delen op een manier die hen logisch lijkt. Je kan daarbij op voorhand de categorieën aanbieden (closed card sort) of je kan de deelnemers zelf een naam aan de setjes van kaarten laten geven (open card sort).

De resultaten kan je gebruiken om informatie te groeperen in secties op je website, op een manier die het meest zinvol is voor je doelpubliek. Ook voor labeling haal je hier bijzonder veel inspiratie uit.

In onderstaande oefening proberen we bijvoorbeeld de inhoud van de voorraadkast inzichtelijk te organiseren. Je kan het ook zelf uitproberen:

 

gebruiksvriendelijke-website-card-sorting
In dit voorbeeld van een open card sort proberen we de inhoud van de voorraadkast logisch te organiseren.

First click testing

In feite schotel je bij deze test een screenshot of mock-up voor van je webpagina en vraag je de deelnemers om bijvoorbeeld te zoeken naar een bepaald product of een pagina. Enkel de eerstvolgende klik wordt daarbij geregistreerd. Zo kan je nagaan waar gebruikers die dingen verwachten te vinden.

De resultaten geven een mooi overzicht weer over wat gebruikers snel kunnen vinden op een bepaalde pagina, en wat niet. Zo kan je bepalen of je website je bezoekers niet op het verkeerde been zet met de structuur van navigatie, de gebruikte labeling en positie van bepaalde elementen.

Tree-testing

Een tree-test vertelt je hoe gemakkelijk mensen informatie kunnen vinden op je website, en waar ze precies het spoor bijster geraken.

Je vertaalt in deze test de boomstructuur – ongeveer zoals een sitemap – naar een tekstversie. Je brengt daarbij duidelijk de verschillende niveaus in kaart. Dat kan je bijvoorbeeld doen in een Excel-sheet.

De bedoeling is je gebruikers op basis van een aantal taken te laten klikken doorheen je boomstructuur. Je kan bijvoorbeeld de opdracht geven om een bepaald product te zoeken in een productnavigatie voor een webshop. De deelnemer klikt doorheen de structuur en ‘nomineert’ het navigatielabel waaronder hij dat product verwacht te vinden.

De resultaten van de test vertellen je hoeveel mensen succesvol waren, en hoeveel niet. Daarnaast worden ook de gevolgde paden in kaart gebracht en de tijd die de deelnemers nodig hadden per opdracht.

tree-testing-optimal-workshop

Implementeer de resultaten voor een gebruiksvriendelijke website

De resultaten van de verschillende testen kan je samengooien en analyseren. In een aantal online tools als Optimal Workshop of Userzoom worden die analyses zelfs automatisch getrokken. Dat kan je heel wat werk besparen. De patronen die je hier oppikt, vormen in elk geval de basis voor een gebruiksvriendelijke optimalisatie.

Belangrijk om weten is dat je bovenstaande onderzoeksmethodes ook op verschillende momenten kan inzetten. Niet alleen voor een initiële test, maar ook ter validatie van wijzigingen.

Hoewel dit artikel al een aantal oplossingen aanreikt, zijn er nog veel meer inzichten te verwerven op vlak van informatie-architectuur. Het ontwerp van een begrijpbare structuur en een succesvolle navigatie moet je daarom ook in context zien. De standaarden in interactie en usability evolueren snel. Een vinger aan de pols blijft daarom nodig.

Geïnteresseerd in een gebruiksvriendelijke structuur en navigatie? Neem contact op en we nemen graag je informatie-architectuur onder de loep.

Bericht van

David Dockx

UX Designer